Najstarszy stos kremacyjny Afryki. Unikatowy zabytek łowców-zbieraczy z epoki kamienia
7 stycznia 2026, 10:43Przed około 9500 laty u stóp góry Hora w północnym Malawi społeczność łowców-zbieraczy skremowała zmarłą kobietę. To najstarsza kremacja w Afryce, najstarszy na świecie stos kremacyjny zawierający szczątki dorosłej osoby oraz jedna z niewielu takich struktur wiązanych ze społecznościami łowiecko-zbierackimi. O ile bowiem znaleziono znacznie starsze szczątki skremowanych ludzi, pochodzące nawet sprzed 40 000 lat, to pierwsze stosy kremacyjne – struktury zbudowane specjalnie na potrzeby pochówku ciałopalnego – pojawiają się w zapisie archeologicznym dopiero 30 000 lat później.
Czosnkowi pasażerowie na gapę
1 września 2014, 09:50Importowany czosnek stanowi dla egzotycznych wirusów roślinnych idealne medium do podróży na gapę. Co więcej, sadząc ząbki, które nam wykiełkowały, przyczyniamy się do ich rozprzestrzenienia.
Nie przecieka
30 listopada 2007, 11:40Naukowcy z Oak Ridge National Laboratory wynaleźli materiał, który wodoodpornością przewyższa wszystko, co dotychczas znaliśmy. Jego bardzo istotną cechą jest łatwość produkcji oraz jej niski koszt.
Śmiercionośne osuwiska w górach to skutek działalności człowieka
10 kwietnia 2026, 07:39Przyczyna śmiertelnych osuwisk górskich leży nie tyle w działaniu sił natury, co człowieka, informują na łamach Science Advances tureccy naukowcy. Z ich badań wynika, że to nie stromy teren ani ulewne deszcze są główną przyczyną śmiertelnych ofiar związanych z osuwiskami. Decydującą rolę odgrywa człowiek, to, co robi z górskim krajobrazem, i jak zamożny jest kraj, w którym mieszka.
Ślimak morski pomaga wyjaśnić i wyeliminować wpływ chemii na mózg
9 października 2014, 12:08Chemioterapia powoduje zmiany w metabolizmie i przepływie krwi przez mózg (ang. chemo brain), które mogą się utrzymywać nawet przez 10 lat. Naukowcy z Centrum Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Teksańskiego z Houston przeprowadzili badania na komórkach ślimaków morskich Aplysia californica, których mechanizmy pamięciowe przypominają te występujące u ludzi i odkryli, na czym, przynajmniej w przypadku mięczaków, polega negatywne działanie doksorubicyny. Co więcej, za pomocą eksperymentalnego leku udało się te efekty odwrócić.
Toksoplazmoza może wywoływać schizofrenię
17 stycznia 2008, 16:34Naukowcy z Walter Reed Army Institute of Research i Centrum Dziecięcego Johnsa Hopkinsa wyznaczyli sobie bardzo ambitne zadanie. Przeprowadzili największe badania porównawcze próbek krwi, które uzyskano od personelu wojskowego. Były to osoby zdrowe i chore na schizofrenię. Wszystko wskazuje na to, że zakażenie pierwotniakiem wywołującym toksoplazmozę (Toxoplasma gondii) zwiększa ryzyko wystąpienia psychozy.
Po raz pierwszy sfotografowano najbardziej tajemnicze zwierzę wyspy Cozumel
15 czerwca 2026, 13:58Na meksykańskiej wyspie Cozumel od tysięcy lat żyje niewielki ssak, którego istnienie do niedawna potwierdzały jedynie skamieniałości i garstka relacji świadków. Teraz, po ponad dwóch dekadach, jakie upłynęły od ostatniej obserwacji tajemniczego zwierzęcia, naukowcom udało się wreszcie sfotografować żywego osobnika – i to przy okazji jego ratowania.
Do katalizatorów i superkondensatorów
5 listopada 2014, 13:44Disiarczek molibdenu (MoS2) był w swoim czasie postrzegany jako poważny konkurent grafenu. Jednak ekscytacja nim zaczęła mijać, gdy okazało się, że MoS2 zawiera rodzaj „pułapek” na elektrony. „Pułapki” te to zanieczyszczenia lub zaburzenia struktury, które znacząco zmniejszają użyteczne właściwości elektroniczne materiału.
Leśne śpiewanie pełne niespodzianek
16 lutego 2008, 13:23O tym, że niemal każde zwierzę wykorzystuje dźwięk w celu komunikacji, nie trzeba przekonywać nikogo. Zaskakujący może być jednak fakt, że istnieją zwierzęta "rozumiejące" naturę fali akustycznej i wykorzystujące ją do "filtrowania" wysyłanych przez siebie wiadomości. Odkryte niedawno zachowania amazońskich ptaków śpiewających z gatunku Basileuterus leucoblepharus pokazują wybitne zdolności adaptacji do właściwości akustycznych otoczenia.
Fizyka i lingwistyka wyjaśniły, dlaczego dla starożytnych Egipcjan pawian był symbolem boga Thota
3 sierpnia 2026, 15:18Starożytni Egipcjanie czcili Thota – boga mądrości, pisma, magii i Księżyca – pod dwiema zwierzęcymi postaciami: ibisa oraz pawiana. O ile związek ibisa z Księżycem od dawna tłumaczono jego zakrzywionym, sierpowatym dziobem i czarno-białym upierzeniem przypominającym fazy ziemskiego satelity, o tyle Thot jako pawian od dekad pozostawał zagadką. Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie Time and Mind przez Nathaniela Dominy'ego (Dartmouth College) i Catherine Hobaiter (University of St Andrews) proponuje zaskakująco proste wyjaśnienie.
